Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) tedavisinde günümüzde iki yol vardır. Bunlar ilaç tedavisi ve psikoterapidir. Bugün travma sonrası stres bozukluğunda kullanılan psikoterapi yöntemlerine değineceğiz. Travma sonrası stres bozukluğu için çeşitli psikoterapi yöntemleri kullanıldığını belirtmekte fayda var. Her insanın travmayaşantısı ve özellikleri farklı olduğu için uygulanacak psikoterapi yönteminin hangisi olacağı bu süreçte değişiklik gösterebilir.
TSSB’de Kullanılan Psikoterapi Yöntemleri
1. Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT)
Bilişsel Davranışçı Terapi, duygular davranışlar ve düşüncelerin birbirleriyle etkileşimine odaklanan bir terapi türüdür. Çoğunluk 12-16 seans arasında bireysel veya grup olarak yapılan bir terapi türüdür. Travma sonrası stres bozukluğunda BDT yöntemlerinden psikoeğitim, maruz bırakma, bilişsel yeniden yapılandırma kullanılır.
• Psikoeğitim: Hastanın travma yaşantısı ile ilgili olarak ortaya çıkan bozuklukların belirtileri, tedavi süreci hakkında bilgilendirilmesi yoluyla yapılan yönteme denir. Hastanın yaşadığı belirtilerin olağan olduğunun anlatılması, hastanın yaşadığı durumu daha normal görmesini sağlaması yönüyle önemlidir.
• Bilişsel Yeniden Yapılandırma: Travma yaşantısı ile ilgili hafızada kalan yanlış veya kötü anılara farklı bir gözle bakılması sağlanır. Bu sayede hasta, anılarına gerçekçi ve tutarlı bakabilir.
• Maruz Bırakma: Travma yaşantısı sonucu ortaya çıkan korkuların kontrol edilebilmesinin önemi açıklanır ve bunun için de hastanın korku ileyüzleşmesi hedeflenir. Hasta, travmayı hatırlatan durumlar, nesneler ile yüzleştirilir.
2. Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR)
Travma sonrası stres bozukluğu tedavisinde EMDR, travma yaşantısıyla ilgili anılara, hafızadaki yerine ve bu bilgilerin beyinde depolanma şeklinin nasıl yeniden işlenebileceğine odaklanır. Danışan odaklı olduğu için travma odaklı terapilerin aksine anıya maruz kalma, travmanın detaylı açıklamalarını yapmayı gerektirmez. Daha çok anının akılda canlandırılmasına ve bununla birlikte birtakım göz hareketlerinin yapılmasını kapsar. Travma odaklı terapilere göre daha kısa süren ve travmasonrası stres bozukluğu tedavisinde etkili bir psikoterapi yöntemidir.
3. Bilişsel İşleme Terapisi (CPT)
CPT, Bilişsel Davranışçı Terapi içinde değerlendirilen bir terapi yöntemidir. Travmatik yaşantının kişi tarafından nasıl algılandığı, zararlı inançlarla nasıl başa çıkılacağı konusuna odaklanır. Hastanın travmatik olay hakkında yeni bir anlayış ve bakış meydana getirmesi için eğitim verilir. Çünkü travmadan kurtulamanın önündeki engel, kişinin kendisive travmatik yaşantısı ile alakalı düşünceleridir. Bu nedenle verilen eğitim, hastanıntravmatik yaşantısının hayatı üzerindeki olumsuz yansımaları azaltması yönüyle önem kazanır.
