TİKLER
Tikler genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkan, istemsiz olarak meydana gelen, ani, tekrarlanan ses veya hareket örüntüleridir. Bu örüntüler kişide; gözleri hareket ettirme, mimikleri oynatma, kafayı sağa sola çevirme, boğazı temizle ya da sözlü ifadeler olarak gerçekleşir.
Tikler konusunda bilinmesi gereken en önemli şey, bunun bir tür hastalık olduğu ve istem dışı meydana geldiğidir. Bu konu hakkındaki toplumsal bilinç eksikliği bu rahatsızlığa sahip kişileri günlük ve sosyal hayatta birtakım sıkıntılara sokabilmekte, hayatı onlar için zorlaştırmaktadır.
Tikler temelde bir takıntı hastalığıdır. Büyük bir çoğunluğu psikolojik kökenli sebeplerden kaynaklansa da biyolojik etkenlerden dolayı da kendini gösterebilmektedir. Beynin farklı bölümlerindeki işlevsel bozukluklar ya da hormonalsistemde, dopamin salınımının dengesizliği biyolojik sebepler arasında gösterilmektedir. Bunun yanında psikolojik sebepleri “görerek öğrenme” ve “yaşayarak öğrenme” olarak ikiye ayrılır. Görerek öğrenmede tiki olan bir başka kişiden etkilenerek tikin oluşması söz konusuyken, yaşayarak öğrenmede günlük hayat içersin de kişinin edindiği takıntılar sebebiyle tiklerin oluşması söz konusudur.
Örnek verilecek olursa, sürekli saçını düzelten bir kişi, hazırlanırken ayna karşısında çok defa bu hareketi yapması sebebiyle bu tike sahip olmuş olabilir. İlk dönemlerde istemli olarak gerçekleştirilen ufak eylemler ileride istemsiz olarak sürekli yapmak zorunda olduğumuz takıntılara yani tiklere dönüşebilir. Kısacası tikler, takıntıların ifade ya da mimiklere akseden halidir. Kişi bu tikleri yerine getirmeden rahat edemez ve sıkıntıya girer. Bu sebeple uygun olmadığını düşündüğü durumlarda da bu tikleri yapmak zorunda olması onu sosyal anlamda da zor süreçlere sürükler.
Tiklerin çok ileri boyutları ve artık kişiyi tamamen ele geçirmiş hali ise “tourette sendromudur” ciddi bir tedavi süreci ve rehabilitasyon gerektirir. Tikler ise kendi içinde etki durumlarına göre; basit ve ileri düzey olmak üzere ikiye ayrılır. Basit tikler kişiyi rahatsız etmeyen, ufak ve etkisi uzun süre devam etmeyen ve sosyal hayatta da kişiyi sıkıntıya sokmayan, bu sebeple de tedaviye ihtiyaç duyulmayan tiklerdir. İleri düzey tiklerde ise durum sosyal hayatı ve kişinin ruhsal durumunu olumsuz anlamda etkileyecek konuma gelmiştir. Bu durumda bir psikolog ya da psikiyatristle durumun üzerine gidilir ve çözüm yolları üzerinde durulur. Uzman durumun ciddiyetine göre eğer isterse ilaç tedavisi de uygulayabilmektedir ancak bir uzman eşliğindeki terapilerle bu türden takıntıların üstüne gidilmesi daha kesin çözümler elde edilmesini sağlar.
