ŞİZOFRENİ NEDİR
Şizofreni, çok eski çağlardan beri bilinen, önceleri mistik kabullerle açıklanmaya çalışıla da psikoloji alanındaki çalışmalar neticesinde psikolojik ve biyolojik temelli olduğu anlaşılan bir rahatsızlıktır. Şizofreni kelimesi yunanca kökenli “ayrık zeka” anlamını taşıyan iki ayrı kelimeden türemiştir. Bu rahatsızlığın sebeplerini araştıran çalışmalar ise beynin işleviyle ilgili bazı bozuklukların sebepler arasında olabileceğini ortaya koymuştur. Bunun yanında adrenalin, serotonin, oksitosin gibi birçok hormonun normalden az ya da çok salgılanması ya da bu hormonların işlenmesiyle görevli olan nörotransmitterlerin işlevselliğindeki bozukluklar da sebepler arasında kabul etmektedir. Pek çok psikolojik rahatsızlıkta olduğu gibi şizofreni hastalığının oluşmasında da tek ve kesin bir sebep ortaya konulamamıştır. Ancak diğer psikolojik bozukluklara nazaran şizofreninin kalıtımsal bir rahatsızlık olduğu bilimsel bir gerçektir.
Şizofreni rahatsızlığının belirtileri iki ayrı başlıkta ele alınmaktadır: pozitif semptomlar, negatif semptomlar!
Pozitif semptomlar: pozitif semptomlar genellikle halk arasında da şizofreni hakkında kabul görmüş belirtilerin bulunduğu gruptur. Yani şizofreni denildiği zaman durum hakkında detaylı bilgisi olmayan kişilerin bahsettiği belirtiler genellikle bu gruptadır. Halisülasyonlar görme, gaipten sesler duyma, hiç olmayan durum, nesne veya insanları varmış gibi kabul etme, kendi kendine konuşma, paranoya, mistik ve efsanevi varlıklara inanma.
Negatif semptomlar: bu semptomlarsa kişinin daha çok sosyal hayatını, yaşam kalitesini, kişiler arası ilişkilerini ve işlevselliğini olumsuz yönde etkileyen belirtilerdir. Konuşmalarda tutarsızlık, içe kapanma, yaşamı idare ettirecek fonksiyonel becerilerin ortadan kalkması, otistik bir süreç yaşanması, sosyal hayattan uzaklaşma, duygusal tepkilerin azalması, takıntılar, kayıtsızlık ve hareketsizlik, depresyon ve çökkünlük bu belirtiler arasında gösterilebilir.
Şizofreni hastalığı genellikle erken yaşlarda kendini gösteren ve tedavisinde hem psikoterapiden hem de ilaç tedavisinden yararlanılması gereken bir rahatsızlıktır. Psikolojik rahatsızlıkların birçoğu gibi erken tanı ve teşhis tedavi süreci için büyük önem tanır. Hem hasta hem de hastanın çevresi psikoterapi seansları sayesinde hastalığa karşı bilinçlendirilir, hastanın hayata adapte olması sağlanır ve destek terapileri uygulanır. Diğer taraftan ilaç terapileriyle rahatsızlığın ve buna bağlı olarak ortaya çıkan semptomların etkileri azaltılmaya çalışılır. Ne yazık ki bu rahatsızlığın tamamen tedavi edilmesi ve ortadan kalkması günümüz tıbbi gelişmeler noktasında mümkün olmasa da hasta terapi ve tedavilerle normal bir birey gibi hayatına stabil bir şekilde devam edebilmektedir.
