NARSİST KİŞİLİK BOZUKLUĞUNDA HİPNOZ TERAPİ VE TEDAVİSİ
Narsist Nedir?
Toplum içinde kibirli, egoist insanlar için narsist kelimesi kullanılmaktadır. Bu kelimenin sözcük anlamı kendine hayran olan insanlar için tanımlanmaktadır. Toplumdan sürekli onay almayı ve kendilerine iltifat edilmesini beklerler. Etrafındaki insanlar tarafından sevilmedikleri için toplum tarafından dışlanırlar.
Narsist Kişilik Bozukluğu Nedir?
Bu bozukluğu olan bireyler ben merkezlidir, bencildir, empatiden yoksundur, sürekli ilgi odağı olup kendilerine hayranlık duyulmasını isterler, aşırı kaygılı bir yapıya sahiptirler, beğenilmeye ve onaylanmaya ihtiyaç duyar kendilerini diğer insanlardan farklı ve üstün görür, kendilerinden başka kimseyi düşünmezler, kendilerine hayranlık beslerler, kibirli davranışlara sahiptirler, olumsuz bir eleştiri aldığında karşı tarafa öfkeyle tepki verir, her ne kadar kibirli davranışlar gösterse de iç dünyasında kendini kırılgan ve değersiz hisseder.
Narsist Kişilik Bozukluğu Nedenleri Nelerdir?
Narsist kişilik bozukluğu nedenleri tam olarak bilinmese de daha çok genetik ve biyolojik unsurların neden olduğu belirlenmiştir.
• Kalıtımsal geçiş ya da genetik yatkınlık,
• Çocukluk döneminde ebeveynlerin aşırı korumacı yaklaşımı,
• Geçmiş yaşamda travmaya uğramış olma,
• Beyinden salgılanan hormonların eksikliği ya da fazlalığı,
• Güven verici olmayan ortamda büyüme,
• Kendini değersiz hissetme narsist kişilik bozukluğunun nedenleri arasında sayılabilir.
Narsist Kişilik Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?
• Karşısındaki kişiler tarafından sürekli iltifat ve övgü beklerler.
• Empatiden yoksundurlar.
• Bulunduğu ortamda sadece kendisiyle alakalı konuşulmasını isterler.
• Kendi başarısızlıklarını görmezden gelip başarılarını ön plana çıkarırlar.
• Üst mevkiye fazlasıyla önem verirler.
• Kibirli davranışlara sahiptirler.
• Başkaları tarafından sürekli kıskanıldığını düşünürler.
• İç dünyalarında kendilerini değersiz, yetersiz görürler.
• Eleştiriyi kaldıramayıp tepki olarak öfkeyle yanıt verirler
• Manipüle etme yetenekleri yüksektir.
• Kendini diğer insanlardan üstün görürler.
• Her şeyin en iyisine sahip olma çabası içindedirler.
• Kendini çok önemli bir kişi olarak görürler.
• Hedeflerine ve amaçlarına ulaşamadığı zaman depresyona girerler.
• Kendilerinden başka hiç kimseyi ve hiçbir durumu düşünmezler, bencillik gösterirler.
• Hedeflerine ulaşmak sebebiyle karşısındaki insanları kullanırlar.
Narsizm Çeşitleri Nelerdir?
1- Somatik Narsizm: Fiziksel görüntüsüne( boy, kilo, kıyafet, aksesuar vb.) aşırı derecede önem verirler. Kendilerini olduğundan daha çekici, güzel ya da yakışıklı görüp diğer insanlardan kendilerini görüntü olarak üstte görürler.
2- Büyüklenmeci Narsizm: Kendi yaptıklarını sürekli olarak öne çıkarma davranışı eğilimi içindedirler. Karşısındaki kişileri umursamayıp sık sık kendi yaptıklarıyla övünürler.
3- Sağlıklı Narsizm: Anormal olmayan bir durum olup her insanda bulunması gereken bir davranış biçimidir. Bunlar kendini değerli hissetmek, hakkını aramak gibi dürtülerle kendini gösterir.
4- Cinsel Narsizm: Cinsel performanslarına aşırı derecede takıntılıdırlar. Bu konuda sürekli olarak övülmeye ve iltifat almaya ihtiyaç duyarlartarafa pasif bir öfkeyle karşılık verirler. Bu insanlar, kırılgan ve utangaç bir yapıya sahiptirler.
5- Manevi Narsizm: Kendi manevi değerlerini diğer insanlardan üstün görürler ve karşısındaki kişiyi değersizleştirmeye çalışırlar.
6- Serebral Narsizm: Dış görünüşten çok zeka ve akıla önem verirler. Bu konuda en iyisinin kendisi olduğunu düşünürler. Karşısındaki kişiye ezici tutumlar sergileyip değersiz hissettirler.
7- Kötü Niyetli Narsizm: Anti sosyal kişilik bozukluğunun özellikleriyle beraber kendini gösterir. Narsizm türleri içinde en tehlikeli ve zarar verici olan kişilik bozukluğudur.
Narsist Kişilik Bozukluğunun Tanısı Nasıl Koyulur?
Psikolog ya da psikiyatrist tarafından kişi ile görüşme yapılır. Görüşme esnasında kişiye çok yönlü kişilik envanteri testi uygulanarak narsist kişilik bozukluğuna sahip olup olmadığı anlaşılır.
Narsist kişilik bozukluğunun tanısının konulabilmesi için DSM-V’e göre aşağıdaki verilen davranışlardan en az 5 tanesini gösteriyor olması gerekir:
• Empati yoksunluğu.
• Diğer insanları manipüle etme, kullanma.
• Kibirli davranışlar gösterme.
• Kendi önemine dair büyüklenmeci bir algı.
• Kendinin özel olduğuna ve sadece özel insanlar veya kurumlar tarafından anlaşabileceğine inanma.
• Etrafındaki insanları kıskanma ve diğer insanların sürekli kendisini kıskandığını düşünme.
• Limitsiz güç başarı, güzellik veya aşka dair fanteziler ile meşgul olma.
• Diğerlerini kıskanma veya kendinin kıskanıldığını düşünme.
Narsist Kişilik Bozukluğu Tedavi Yöntemleri
1- Psikoterapi: Kişiyle seanslara başlanır kişi süreç boyunca kendi davranışlarını ve düşüncelerini fark etmeye başlar. Psikoterapi yöntemi kişiye farkındalık kazandırarak sorunun çözüme kavuşmasını sağlar. Eğer kişide anksiyete, depresyon gibi başka sorunlarda varsa psikiyatriye yönlendirilerek antidepresan tedavisine başlatılabilir.
2- İlaç Tedavisi: Doktor tarafından kişiye özel ilaç tedavisi uygulanır. Kişinin kullanacağı ilaç ve dozu doktor tarafından belirlenip her ay düzenli olarak kontrolü yapılır.Bu ilaçların günlük alma dozu bireyden bireye değişiklik göstermektedir.
Narsist Kişilik Bozukluğunda Hipnoz Tedavisi
Hipnoz, kişinin uyku halinde olmayıp bilincinin açık olduğu bir terapi şeklidir. Hipnoterapistin söylediği her şey danışan tarafından duyulur ve sorduğu sorulara cevap verilir. Bu durum kişide farkındalık kavramını oluşturur. Farkındalıkkavramını kazanan bireyin hayata bakış açısı değişir, empatiyeteneği gelişir.
Hipnoterapi yöntemiyle kişinin bilinçaltına inilerek altında yer alan nedenler incelenerek bireyde yer alan sorunlar giderilmeye çalışılır. Hipnoterapistin buradaki görevi danışana kendini güvende hissettiren bir ortam oluşturmasıdır. Güvenli bir ortam sayesinde danışan daha güçlü bir iletişim kurarak hipnoterapistin sorduğu sorulara cevap verir.
Hipnoz terapi ve tedavisi kişilik bozukluklarında etkili bir çözüm sağlayan önemli tedavi yöntemlerinden biridir. Tedavi sürecinin sonunda bireyin yaşam kalitesi yükselir, narsistkişilik bozukluğunun neden olduğu sorunlar ortadan kaldırılır.
