ÖZGÜVEN PROBLEMİ
Özgüven problemi diğer birçok psikolojik rahatsızlıkta da olduğu gibi çoğunlukla kişinin çocukluk döneminde yaşadığı olumsuz deneyimler sebebiyle ortaya çıkmaktadır. İnsan doğumundan hemen hemen ergenlik çağına kadar hayata adapte olmaya çalıştığı, bunun için gerekli bilgi ve anlamları zihninde topladığı bir gelişim süreci içerisindedir. Özellikle erken çocukluk döneminde çocuğun yaşadığı ortam, karşılaştığı tutumlar ve sosyal çevresi kişiliğinin oluşmasında temel etkendir. İnsan bu dönemlerde oluşan benlik durumuyla ilerleyen hayatını şekillendirir ve yaşamını bu temelin üzerinde anlamlı hale getirmeye çalışır.
Özgüven ise hayat yolculuğunda bize gerekli motivasyonu sağlayan, kendimize olan inancımızı diri tutan ve önce de söylediğimiz gibi genellikle çocuklukta şekillenen psikolojik bir kendine güvenme ve özsaygı halidir.
Özgüven problemi yalnızca çocukluk yaşantısındaki olumsuz nedenlerden kaynaklanan da bir problem değildir. Özgüveni yüksek ve çocukluğunda bu konuyla ilgili spesifik bir travmayla karşılaşmamış kişiler de hayatlarının belli noktalarında özgüven problemi yaşayabilirler. Bunun yanında her zaman ve koşulda kişinin özgüveninin yerinde olması beklenen bir durum değildir. Koşullara göre artıp azalabilmektedir. Çocukluk döneminde özgüven problemlerinin oluşmasındaki başlıca etkenler şunlardır;
• Tutarsız ebeveynlik. Çocuk yeni yeni kimliğini kazanmaya başladığı, ihtiyaç ve isteklerini ifade edebilmeye başladığı çağlarında ebeveynlerin tutarsız kuralları ve bu kuralların uygulanmadaki eksiklikleri sebebiyle çocuğun girdiği kargaşa hali onu özgüven noktasında zedelemektedir. Örneğin annenin koyduğu bir kuralda babanın tavizkar olması ya da önceden konulan bir kuralın sonrasında uygulanmaması çocuğu bu kargaşaya sürükleyen durumlardandır.
• Otoriter Anne-Baba. Kişiyi özgüven bağlamında zedeleyen bir diğer konuysa gelişim çağında yaşadığı aşırı baskıdır. Çocukluğunda yaşadığı katı kurallarla dolu hayat ve benliğine zarar veren ceza uygulamaları ileriki yaşamda bireyin kendine olan saygısını yitirmesine ve değersizlik hissine kapılmasına neden olabilmektedir. Ebeveynlerin ve sosyal çevrenin gelişim çağında olan bir çocuğun kimliğine saygılı olduklarını ona göstermesi daha özgüvenli ve kendinden emin bireylerin yetişmesinde son derece önemlidir. Bu sayede çocuğun da bir birey olduğunun ve ona da değer verildiğinin anlaması sağlanır.
• Akran Zorbalığı. Çoğunlukla okul hayatında karşılaşılan, özgüven gelişiminde büyük yıkımlara neden olan önemli bir konu da akran zorbalığıdır. Çocukların okul hayatında akranları tarafından uğradığı fiziksel veya psikolojik şiddet ileride kendine güveni olmayan ve zayıf karakterde kişiler oluşturabilmektedir. Bazense bu zorbalığa karşı daha sert cevap vermeyi tercih eden çocuklarda davranış bozuklukları gözlemlenebilmektedir. Çocukların çevresi tarafından maruz kaldığı onur kırıcı tutumlar ve aldığı fiziksel zararlar ileriki yaşamda özgüven probleminin yanı sıra birçok psikolojik soruna zemin hazırlayabilmektedir.
Özgüven probleminin en çok karşılaşılan sebepleri bunlarken; başarısızlık korkusu, reddedilme endişesi, suçluluk\suçlama hissi, alınganlık, karar almada belirsizlik yaşama, olumsuz düşünme, mükemmeliyetçilik de bu problemin belirli kendini gösterme durumlarıdır.
