Kleptomani Nedir?

Kleptomani Nedir?

Kleptomani birçoğumuzun ismine aşina olduğumuz ancak altında yatan nedenler ve tedavisi konusunda detayları bilemediğimiz bir problemdir. Kleptomani nedir sorusuna verilecek en kısa cevap, kişinin gerçekten ihtiyacı olmayan ve maddi değerine önem vermediği nesneleri çalmak konusunda kendisini engelleyememesi durumudur. Oldukça nadir bir zihinsel rahatsızlık olan Kleptomani, tedavi edilmediği takdirde kişinin ve yakınlarının ciddi sonuçlarla karşı karşıya gelmesine neden olabilir. 

 

Kleptomani dürtü kontrol bozuklukları çatısı altında incelenir. Dürtü kontrol bozuklukları genellikle kişinin duygusal ve davranışsal olarak kendini kontrol edemediği durumları ifade eder. Dürtü kontrol bozukluğu olan kişi, kendine ya da bir başkasına zarar verebileceğini bilse de bazı aşırı davranışları yapmaktan kendini alıkoyamaz. Birçok kleptomani hastası, yaşadıkları utanç nedeniyle hastalıklarını saklamakta ve tedavi için yardım istemeye çekinmektedir.

 

Kleptomani Belirtileri:

- İhtiyacı olmayan nesneleri çalmak için ortaya çıkan güçlü dürtüye karşı koyamamak

- Hırsızlığın ardından gerilimin, kaygının ve bazen de uyarılmanın yükselmesi

- Hırsızlık yaparken tatmin, rahatlama gibi olumlu duygular yaşamak

- Hırsızlığın ardından yakalanmadan korkmak, kendinden tiksinmek, aşırı suçluluk hissetmek

- Tüm duygularına rağmen sürekli aynı kleptomani döngüsüne yaşamaya devam etmek

- Hırsızların aksine, herhangi bir kişisel kazanç, cesaret gösterisi ya da intikam için çalmamak, sadece içindeki çalma dürtüsüne karşı koyamadığı için çalmak,

- Hırsızlığı planlamadan yapmak, çalma dürtüsünün aniden ortaya çıkması, başkalarıyla birlikte hırsızlık yapmamak,

- Genellikle süpermarket gibi insanlara açık yerlerden çalmak,

- Çaldığı eşyaları genellikle saklamak ve hiç kullanmamak, bazen hediye etmek ya da çaldığı yere geri götürmek

- Çaldığı eşyanın genellikle alabileceği kadar ucuz şeyler olması kleptomani semptomları arasında yer alır.

 

Kleptomani Nedenleri:

Kleptomaninin ortaya çıkma nedeni konusunda net bir bilgi bulunmamaktadır. Bazı teoriler kleptomaninin temelinde beyinde yaşanan değişimler olduğunu öne sürer. Bazı çalışmalar ise aşağıdaki nedenlerin kleptomani ile ilişkisi olabileceğini savunmaktadır:

- Beynimizdeki nörotransmitterlerden Serotonin adlı beyin kimyasalının ortaya çıkışındaki problemler.

- Beyindeki bir diğer nörotransmitter olan dopamin salgısının da rol aldığı bağımlılık bozuklukları.

- Beynin opioid sisteminde yaşanan sorunlar dolayısıyla dürtülere karşı koyamama. 

Ayrıca:

- Aile içinde birinci dereceden akrabaların kleptomani yaşaması, obsesif kompülsif bozukluk ya da alkol ve madde kullanımına sahip olması,

- Kişinin bipolar bozukluk, kaygı bozukluğu, yeme bozukluğu ya da madde kullanımı gibi sorunlarının olması, kleptomani riskini artırmaktadır. 

 

Kleptomani Teşhisi

Maalesef kleptomani problemi yaşayan kişiler yaptıklarından duydukları utanç nedeniyle öne çıkıp yardım istemezler. Bu nedenle birçoğu hayatını bu şekilde sürdürür. Bazı kişiler de hırsızlık esnasında yakalanarak hapse atılır ve asla kleptomani yaşadıkları anlaşılmaz. Kleptomani genellikle ergenlik dönemi ile ortaya çıksa da bazı kişilerde yetişkinlik çağında da gözlenebilmektedir. Kleptomanların üçte ikisinin kadın olduğu düşünülmektedir. 

 

Kleptomani Tedavisi

Kişiler genellikle yakalanmaktan korktukları ya da yakalandıkları zaman tedaviye yanaşırlar. Kleptomani teşhisi konan kişi için ana tedavi yöntemi psikoterapidir. Diğer dürtü kontrol bozukluklarında olduğu gibi ana hedef kişinin neden dürtüleri ile hareket ettiğini anlamasına yardımcı olmaktır. Uzmanlar aracılığıyla kişi dürtülerine nasıl daha uygun cevaplar verebileceğini öğrenir. Kleptomaniyi besleyen depresyon ve kaygı bozukluğu gibi sorunlar da psikoterapi ile ele alınır. Bazen kleptomani ilaç tedavisi de söz konusu olabilir. Belli antidepresan ilaçlar ile kişiye ve dürtülerine müdahale edilebilir. SSRIs olarak adlandırılan bu ilaçların yanı sıra uzman doktorun önerisi ile farklı ilaç tedavileri de gündeme gelebilir.

 

Konya kleptomani tedavisi tavsiye ve önerileri için Psikon Terapi’yi arayabilirsiniz.